Duchy Słowiańskich Lasów

naturaWyszymory  są to słowiańskie istoty, lub jak kto woli- duchy opiekujące się lasem. Tym ludziom, którzy zapuszczając się w las szanują wszystkie jego prawa i żyją w zgodzie z nimi, nie niszcząc nic bezsensownie i nie zabijając nawet najmniejszego stworzenia bezsensownie bugaje jawią się jako istoty przyjazne. Czy to dzień, czy bezksiężycowa noc pomagają ludzkiej istocie w znalezieniu drogi powrotnej domu. Ochraniają ją także przed: napadem rozbójników, zgraja wygłodniałych wilków oraz złymi duchami lasu- przed którymi przecie człek jest bezbronny. Czasem nawet potrafią doprowadzić człowieka do ukrytych w sercu lasu skarbów, nagradzając go na przykład za dobry uczynek lub szacunek jaki wykazuje. Pomóc mu mogą też w odnalezieniu zaginionej w lesie trzody. Takimi bugaje są dla ludzi dobrych wobec lasu. Jeśli zaś ktoś bezmyślnie zabija leśne stworzenia takie jak np.: muchy i pająki lub niszczy bogu winne rośliny, dosięga go gniew bugaja, tak srogi iż nawet nie będę go opisywać 😉

A jak wyglądają bugaje? Cóż, jak się później będziecie mogli przekonać, wygląd ich nieco przywodzi na myśl tolkienowskie Enty (przynajmniej mnie się tak one  kojarzą 🙂 ). Bugaje mogą liczyć sobie różnoraki wzrost, a wraz z ich wzrostem zmienia się barwa ich ciała- im większy bugaj tym ciemniejszy kolor brązu przyjmuje jego ciało. Mówiąc o wzroście należy nadmienić bardzo istotną rzecz- pod każdą postacią bugaj-szyszymor (lub szyszymora, nie wiem jak poprawnie to odmienić) zwie się inaczej i troszkę inaczej wygląda (przez co ludzie uważali każdą formę tych stworzeń za zupełnie inną istotę, podczas gdy cały czas był to bugaj, tylko pod inna postacią). A i oto jego postacie:

szyszak- jest to najmniejsza postać jaką potrafią przyjąć te istoty. Jak sama nazwa wskazuje szyszak wygląda niczym mała szyszka, z tułowia wyrastają mu cienkie niczym gałązki nogi i ręce, a głowa jest trójkątna. Oczy bugaja-szyszaka są żółte, a usta drobne, okrągłe i czarne. Stwór ten też nigdy ich nie zamyka.

bugaj- ma zwrost zwykłego człowieka, a jego wygląd niczym nie różni się od wyglądu szyszaka (którego po prostu jest tylko większą wersją)

bubacz- jest średniego wzrostu (jak na bugaja, bowiem od człowieka jest dużo większy). Wygląd jego niczym nie różni się od opisanych przeze mnie postaci, poza kilkoma szczegółami. Bubacz nosi kapelusz o szerokim radzie spod którego wystają jego włosy- przypominające patyki.

szyszymora- jest to ostatnia, największą postacią tych istot i nie minę się z prawdą jeśli napisze iż jest to istny olbrzym. W tej postaci wygląd tych istot zmienia się najbardziej. Nogi jego przypominają olbrzymie, poskręcane korzenie. Ciało niegdyś pokryte szyszkowatymi łuskami staje się teraz spękaną kora- tak jak u drzew. Na czubku jego głowy widnieje korona całkowicie pozbawiona liści, którą tworzą posplatane  z sobą wyrastające z głowy narośle i konary. Swe żółte oczy szyszmyora otwiera dopiero nocą, usta zaś podobnie jak oczy przez większość czasu pozostają zamknięte przypominając jakąś narośl, a gdy raz na jakiś czas szyszymora je otworzy wyglądają niczym dziupla.

Borowy- zwany często Leśnym Dziadkiem. Jest opiekunem wszystkich zwierząt i roślin znajdujących się w lesie. Według legend można bo było spotkać pod postacią niedźwiedzia, bądź staruszka o bardzo bladej twarzy i sękatym kijem w ręku. Potrafił też zmieniać swój wzrost. Podobnie jak u bugjów jego stosunek do ludzi zależał od tego jakie podeście prezentowali w stosunku do lasu. Jeżeli są dobrzy i się zgubią- pomaga im znaleźć drogę a nawet wiedzie ich do najbliższej osady. Jeśli są źli wodzi ich na manowce i zostawia zagubionych pośrodku lasy, bądź co gorsze- na moczarach. Leśny Dziadek dla żartu lubi też podokuczać dzieciom. Np. wysypuje im z koszyków z wielkim zapałem uzbierane grzyby lub jagody, ale chroni je też przed atakami rabusiów i leśnej zwierzyny.

Leśnice i Laskowce jest to dziki, obcy ludziom lud zamieszkujący leśne ostępy i knieje. Są krępi, grubawi i nie proponcjonalni: posiadają krzywe nogi, krótkie ręce i ogromną głowę. Ciało ich jest zazwyczaj ciemnozielone i porośnięte włosem przypominającym igły (jak u drzew iglastych, tyle że twardsze), prócz twarzy, która jest całą nie zarośnięta i ma jaśniejszy odcień zieleni. Stworzenia te pachną przyjemnie- np. niczym sosny czy świerki. Żeński rodzaj zwie się Leśnicami i cechują je: obwisłe piersi, porośnięte szczeciną, podobnie jak ich łono. Ich męskie odpowiedniki zwie się Laskowcami.  Piersi ich porośnięte są nieco kręconymi włosami ( proszę nawet leśne stworzenia z ludowych legend  rodzaju męskiego mają włosy na klacie :D), a ich przyrodzenie jest nad wyraz długie i całe porośnięte. Zarówno (nazwijmy to) kobiet i mężczyzn tego gatunku włosy na głowie splatane są w strąki przypominające dobrze nam znane dredy, a na czubkach głowy wyrastają pędy młodych roślin. Wiek ich jest trudny do określenia.

Leśnice i Laskowce chronią zwierzynę leśną zwłaszcza znajdujące się w okresie rui oraz matki z młodymi, lub te będące jeszcze w ciąży. Jeśli człowiek zabił takowe zwierzę narażał się na gniew tego leśnego ludu.

Jeśli chodzi o ich stosunek do człowieka wspomnieć należy, że nie należy od do zbyt przychylnych. Jeżeli człowiek natchnął się na te istoty przemierzające w grupie las, bądź pląsające przy świetle księżyca to powinien jak najszybciej oddalić się stamtąd starając się nie dać znać o swej obecności. Leśnice i Laskowce darzące nienawiścią człowieka gotowe są w każdej chwili rzucić się na niego i na strzępy rozszarpać.  Choć podania wspominają o nieco innym zachowaniu ich wobec człowieka. Ma ono miejsce latem- podczas okresu ich gotów. Mawiano, iż wtedy stworzenia te są skłonne obcować z ludźmi lub leśnymi zwierzetami.

Wilce-Sjeny-wspominałam już o nich kiedy pisałam o wiłach, bowiem stworzenia obu tych gatunków chętnie z sobą obcują. Istoty zwą się Wilcami- jeżeli opuszczają swoje schronienie, czyli drzewo, które zamieszkują ; a Sjenami- gdy przebywają w jego środku i są niewidzialne. Tak jak już przy okazji wspomniałam istoty te zamieszkują drzewa, znajdujące się na ich własnym terytorium. Każdy bowiem wilc- sjen ma swoje konkretne miejsce nad którym sprawuje pieczę, które opuszcza raz do roku. Czasem też zdarza się, iż coś zmusi go do kolejnego opuszczenia swojego terenu, ale jest to bardzo silna konieczność. Na przykład ukaranie kogoś- stworzenia te znane są tego iż każą tych, którzy na to zasłużyli. Im też czasem ukazują swoją postać (tak jak wspomniałam są zazwyczaj niewidzialni, ale o wyglądzie za chwilę).  Tak jak zatem napisałam wilc-sjen rzadko opuszcza miejsce w którym zamieszkuje. A zaś jego głównym schronieniem jest drzewo. Dawniej ludzie ponoć potrafili odnaleźć takowe drzewo, rzekomo zamieszkałe przez sjena. Zwyczaj wyróżniało się czymś szczególnym np. :było bardzo wiekowe, większe niż inne w okolicy, inną korę i ulistnienie niż one; miało wspaniała koronę, było powykręcane w nietypowy sposób lub pień miał kilkanaście odnóży. Często wyznacznikiem tego wyjątkowego drzewa był jego kształt przypominający ludzką, męską postać lub gdy wizerunek męzaczyzny dało się zobaczyć na korze owego drzewa. Dawni Słowianie bardzo czcili takie drzewa i zamieszkującego w nich Sjena, aby tym samym zapewnić szczęście swemu rodowi i przyszłym potomkom.

Jeśli chodzi o konkretny wygląd wilca-sjena trudno mi jednogłośnie orzec jakiż on był. Nawet nie będąc Sjenem, Wilc bywał raczej niewidzialny. Jedynymi wyjątkami były dni w których odbywał gody z wiłami (istotami również związanymi z lasem, ale nie będę tu o nich pisać, bowiem macie już dość obszerny artykuł poświęcony tym stworzeniom), wtedy to przybierał swą widzialną postać. Tak samo działo się, gdy przybywał do tego kogo miał ukarać. W tekstach poświeconych tym stworzeniom nie znalazłam żadnego opisu co do wyglądu wilca. Prawdopodobnie nie różnił się o niczym od zwykłego, młodego mężczyzny. Świadczy o tym fakt, że w źródłach nie było wzmianek o jakiś anomaliach na jego ciele. Kolejnym dowodem jest fakt, iż teksty podają, że na korze drzew można było dostrzec męską postać, lub drzewa podobną do takowej postać przyjmowały. Oba fakty wskazują na to, że Wilce-Sjeny przebywające w widocznej postaci miały wygląd zwykłych mężczyzn (co już zauważyłam). Zapewne byli oni wiecznie młodzi i nad wyraz przystojni, skoro wchodzili w związki z istotami tak pięknymi jak wiły ;D

Badnjak to stworzenia, a właściwie duchy wywodzące się z wierzeń słowiańskich (konkretnie jugosłowiańskich) na które natrafiłam zupełnie przypadkiem, podczas moich internetowych podróży. Niestety nie udało mi się znaleźć o nich zbyt dużo, żeby nie napisać, że właściwie nic 😦 Prócz regionu świata z którego wywodzi się wiara w nie znam tylko ich wygląd. Wierzenia ludowe przedstawiają je jako pnie lub gałęzie mające postać człowieka.

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Mity i legendy i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Duchy Słowiańskich Lasów

  1. Mariusz pisze:

    Nigdy nie słyszałem o Badnjaku w liczbie mnogiej, zawsze pojawi się w liczbie pojedynczej. Jest uosabiany przez kłodę z korzeniami, paloną w czasie przesilenia zimowego i ma wyraźne konotacje z dawnym bóstwem słowiańskim o tym samym imieniu. Poza tym jest przedstawiony jako dawca płodności, np. z iskier wróży się pomyślność na nowy roku oraz pomyślność w hodowli bydła (z niespalonej części kłody robiono zatyczki do radła). Z tej to kłody ma wyrosnąć nowe Drzewo, które sięgnąć ma nieba a po nim (drzewie) ma zejść Młody Bóg (Bożicz), który przynieść ma również płodność, obfitość, życie, zdrowie i radość.
    Polecam szczególnie artykuł na stronie: http://www.bogowiepolscy.net/nyja-nija-4.html
    Gdzie w rozdziale zajęto się przedstawianiem postaci Badnjaka, który ma wiele wspólnego z naszym polskim Nyją.
    Pozdrawiam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s